آب سخت

 

           اطلاعات اولیه            

آبی که در طبیعت وجود دارد تقریبا همیشه ناخالص می‌باشد. زیرا که اغلب دارای گچ ، آهک ، نمک طعام ، ترکیبات منیزیم ، آهن ، اکسیژن و ازت ، انیدرید کربنیک ، ترکیبات آلی و غیره است و مقدار این اجسام در آبهای مختلف متفاوت است در آب اجسام دیگری مانند گل و لای و غیره هستند که معلق می‌باشند و مقداری باکتری هم در آبها یافت می‌شود.

         تعریف آب سخت          

آب سخت ، سخت آبی است که در آن هیدروکربنات کلسیم و منیزیم و گچ موجود باشد.

      تغییرات سختی آب       

بر حسب آنکه آب در موقع نفوذ در زمین از قشرهای آهکی و منیزیمی و گچی گذشته و یا نگذشته باشد سختی آب کم یا زیاد می‌شود. آبهای نواحی آهکی سختی زیادتری تا آبهای نواحی گرانیتی و یا شنی دارند. سختی آب در عرض سال هم ممکن است تغییر نماید. معمولا سختی آبها در فصل باران کم و در فصل خشکی زیاد می‌شود.

         فواید آب سخت        

آب سخت برای انسان مضر نیست بلکه مفید است و معمولا شکستگی استخوانهای آنهایی که آب سخت می‌آشامند زودتر بهبودی حاصل می‌کند و بیماری راشیتیست کمتر در این اشخاص دیده می‌شود.

       مضرات آب سخت       

• آب سخت برای رختشویی و مصرف در کارخانجات مناسب نیست.

• آب سخت موجب از دست دادن طعم و مزه خوب چایی و قهوه می‌شود.

• پخته نشدن حبوبات با آب سخت

• ضرر رساندن به جداره دیگهای بخار و ایجاد قشر آهکی بر روی جداره دیگ

• خوب کف نکردن صابون و موجب افزایش مصرف صابون

• مزاحمت در هنگام شستن نسوج و دستها

 

       رفع سختی آب       

• در تجارت تعداد زیادی مواد شیمیایی برای رفع سختی آب به فروش می‌رسد که دارای کربنات سدیم هستند. این مواد را قبل از ورود آب در دیگها سختی آنرا می‌گیرند و یا در دیگ بر اثر افزودن این مواد آهک و گچ را رسوب می‌دهند و دیگر این رسوب محکم به جدار دیگ نمی‌چسبد بطوری که می‌توان آنرا به آسانی پاک نمود.

• یکی از اجسام گیرنده سختی آب تری ناتریم فسفات Na₃PO<SUB<4< sub> می‌باشد که با اسم آلبرت‌تری بکار می‌رود.

• یون کلسیم موجود در آب بر اثر ناتریم فسفات تبدیل به "تری کلسیم فسفات"PO₄»₂Ca<₃ می‌گردد و رسوب می‌نماید.

• بر اثر پختن بی‌کربنات کلسیم آب تبدیل به کربنات می‌شود و رسوب می‌نماید:

«Ca₃H»₂Ca→CO₃Ca + CO₂+H₂O

• و بی کربنات کلسیم آب بر اثر کربنات سدیم هم گچ و هم بی‌کربنات کلسیم به کربنات کلسیم تبدیل می‌شود و رسوب می‌گردد:

 

Ca₃H»₂Ca + CO₃Na₂ -----→ CO₃Ca + 2CO₃HNa

 

SO₄Ca + CO₃Na₂ ------> CO₃Ca + SO₄Na₂

اخیرا به مقدار زیاد از صمغ‌های مصنوعی که قادرند تعویض یون کنند برای رفع سختی آب استفاده می‌کنند. صمغ لواتیت در آلمان و آمبرلیت و دووکس در آمریکا استعمال می‌گردد.

      درجه سختی آب     

درجه سختی آب را از روی مقدار کلسیم و منیزیم موجود در آن تعیین می‌کنند.
در آلمان اگر آبی ده میلی گرم CaO در یک لیتر داشته باشد می‌گویند درجه سختی آب یک است. در فرانسه اگر آبی در یک لیتر ده میلی گرم کربنات کلسیم یا همسنگ آن کربنات منیزیم داشته باشد می‌گویند که یک درجه سختی دارد. در انگلستان اگر آبی ده میلی گرم کربنات کلسیم و یا همسنگ آن کربنات منیزیم در 0.7 لیتر داشته باشد یک درجه سختی دارد.

برای تعیین سریع سختی آب کارخانه شیمیایی واقع در آلمان قرصهایی ساخته است. در یک لوله آزمایش مخصوص و مدرج آب مورد آزمایش را تا خط نشان لوله پر می‌‌نمایند و بوسیله معرفی که همراه بسته قرصهاست رنگ این آب را قرمز می‌کنند و آگاه آنقدر از این قرصها در آن می‌اندازند تا رنگ آب سبز گردد. شماره قرصهای ریخته شده در لوله آزمایش برابر درجه سختی آب می‌باشد. دقت این روش تا نیم درجه است.

کلاس 101 امام حسین

1- آذری 16    2- ابراهیمی    غ    3- احمدیان ثابت 25/13       4- اژدری  5/17       5- اسکندری    17   6-  اعظمی فرد  25/17   7- افچنگی  5/14    8-  اکبرزاده   غ   9-   اکرمی    غ

   10-   امیری   غ      11-  باغبانی  5/14      12-  بنا رضوی 12

13- بندار  75/17          14-  بهدانی   غ              15- بیات  17          16-  پزمان بیرجندی  غ   

  17-  پورمحمدی  14  18- پور مراد 18            19- پهلوانی  14        20- تجویدی  5/17  

  21- توتونی  18      22- جبینی طوسی  5/17  23- جعفری 5/15         24- جعفری  محمد علی  5/14 

   25- جوان   محصل  14           26- جهان  غ   27- حسین پور 14           28- حاجی پور  25/14        

کلاس 102  امام حسین

1-حسین پور غ         2- حسینی 14       3- حسینی قوچان   7         4- حسینی مقدم      75/14   

    5- حقانی مهر  غ  6- حقوقی 5/10       7- حقیقی 5/11     8- حقیقی حشمتی غ    9- حکم آبادی 5/15 

   10- حکیمی  5/7   11- حیدریان فرد 25/13         12- خردمند غ            13- خسروی 25/18   

    14- خیاط 10       15- خیر دستجردی غ      16-خیر دوست 75/  5 1      7- دارچینی شرق 5   

    18- دانش رضوی  75/6        19- دانشمند غ           20- ذوالفقاری  غ            21- رازقیان 13 

  22- ربانی جلالی 15       23- رجایی شورجه 15             24- رحمانی 15       25- رحیمی غ  

     26- رضائی مقدم 12     27- رفیعی نیا 75/12

کلاس 103  امام حسین

1- روحانی 16        2- زاهدی اصل غ        3- زینلیان  25/15       4- سلیم مرادی 5/14    

  5- سمین تبادکان 75/13  6- شریفیان 75/13        7- شفیعی  75/13            8- شهنازی 75/15  

   9- شیخ زاده 25/15       10- شیر محمدی 75/12  11- شیروان پر زور 25/15  

   12-  صامعی 5/14            13- صباغ 5/15        14- صدیقی غ                     15- صمدی غ  

  16- طاهریان 75/17      17- طباطبایی 5/13      18  - ظریفیان 12          19- عابدی 5/15 

    20- عامل 75/14    21- عباسی 75/9             22- عرفانیان 5/12           23- عطایی 5/12               24- عفتی 12               25 – علی پور غ   

   26- غلامی 75/16             27- غلامی آکردی غ           28- فضائلی راد 5/12    

پرسش هاي جاخالي:

1 – درحدود ............ازسطح زمين راآب پوشانده است .

2 - ...........بزرگترين منبع آب در روي كره ي زمين هستند.

3 -  درحدود........از كل منابع آب جهان را آب شيرين وآب شرب تشكيل مي دهد.

4 – بخش عمده آب موجود دركره زمين را ..............تشكيل مي دهد.

5 -  به چرخش آب درميان منابع آن ................. گفته مي شود.

6 -  چرخه ي آب به تامين ............... مورد نياز ما كمك مي كند.

7 – منابع ناچيز آب شيرين در سراسر جهان به طور ............. پراكنده شده اند .

8 – بهترين راه مبارزه با كم آبي  ................ مي باشد.

9 – ويژگيهايي كه آب را به يك مايع .............تبديل كرده است ، مي تواند آن رابه ماده اي كشنده تبديل كند.

10 – به چرخيدن آب درميان منابع مختلف آن ، .................... مي گويند.

11- آبي كه براي شستن خودرو مصرف مي شود ، مصرف ....... آب وآبي را كه براي توليد برق مصرف مي شود ، مصرف ......... آب است.

12 - ..........ماده اي است كه از ذره هاي يكسان تشكيل شده است.

13 – يك...........، كوچكترين ذره سازنده هر تركيب است كه ويژگيهاي آن را دارد.

14 - ...........ماده خالصي است كه از يك نوع مولكول با اتمهاي متفاوت تشكيل شده است .

15 – نيتروژن  يك.............وكلسيم كلريد      يك............است.

16 - نماد شيميايي عنصر..........و  نماد شيميايي عنصر...........است.

17 - سولفوريك اسيد  يك .......... است كه درهر مولكول آن .............. نوع اتم وجود دارد.

18 – فرمول شيميايي  نشان مي دهد كه اين مولكول حاوي ............اتم است كه سه تااز آنها............ مي باشد.

19 – كلمه هاي زبان شيمي را..............وجمله ها وعبارت هاي زبان شيمي را.........مي گويند.

20 – مواداوليه شركت كننده در يك واكنش را............. مي نامند.

21 - ........... نيرويي است بسيار قوي كه اتمها را در كنار هم يكديگر نگاه مي دارد .

22 – به تعداد پيوندهايي كه يك اتم مي تواند تشكيل دهد، ................. مي گويند.

23 – يونهاي مثبت را ............. ويونهاي منفي را.............. مي نامند.

24 - ..... ماده اي است كه ذره هاي سازنده آن اتم يا مولكولهايي هستند كه از يك نوع اتم ساخته شده اند.

25 – به ساده ترين واحد سازنده يك ماده كه برخي ويژگيهاي آن را حفظ مي كند ........گفته مي شود.

26 – الكترون ها داراي بار الكتريكي ........... وپروتون ها داراي بار الكتريكي ........... هستند.

27 – هر ............ از اتصال اتم هاي دويا چند عنصر مختلف با يكديگر ساخته مي شود.

28 – هر .......... آن چه را كه در يك واكنش شيميايي روي مي دهد به طور خلاصه بيان مي كند.

29 – به نيروي جاذبه اي كه بين يون هاي مثبت ومنفي به وجود مي آيد ......... گفته مي شود.

30 – به نيروي جاذبه اي كه بين يون هاي مثبت ومنفي به وجود مي آيد ......... گفته مي شود.

31 – شيميدان ها براي نمايش عنصرها ازيك زبان جهاني استفاده  مي كننند كه درآن حرف ها را ........... وكلمه ها را ............ مي گويند.

الف) پرسش هاي چهارگزينه اي :

1 – صرف نظر از آب اقيانوسها، كدام منبع زير درصد بيشتري ازآب موجوددر كره ي زمين را دارد؟

1 )  آب هاي زيرزميني   2 ) يخ هاي قطبي ويخچال هاي طبيعي    3 ) رودخانه ها ،درياچه ها وآبگيرها    4 )بخار آب موجود در هوا

2 -  مهم ترين منبع آب شيرين قابل بهره برداري در كره ي زمين كدام است ؟

1 )يخ هاي قطبي ويخچال هاي طبيعي                   2 )آب هاي زير زميني   

 3 )رود خانه ها، درياچه هاوآبگيرها                   4 )اقيانوسها

3 -  كدام يك بزرگترين منبع آب موجود در كره زمين است ؟

1 ) رودخانه ها          2 ) اقيانوسها                    3 ) يخهاي قطبي                  4 ) بخار آب

4- كدام يك از موارد زير مصرف نهان آب است؟

1) شست وشوي بدن       2) آشاميدن آب              3) خوردن نان                 4) آبياري باغچه

5- به دليل .............. همه ي آب موجوددرطبيت درميان منابع گوناگون آن به ............. توزيع مي شود.

1) گردش دايمي درطبيعت-غيريكنواخت                            2) چرخه ي آب – نسبت تقريبا ثابتي

3) گردش دايمي در طبيت – طوريكنواخت                         4) چرخه ي آب – طور يكنواخت

6- همه ي عبارت هاي زيردرست بيان شده است،به جزء

1) آب تنها ماده اي است كه در طبيعت به هرسه حالت جامد،مايع وگازيافت مي شود.

2) منابع آب در طبيعت به طوريكنواخت پراكنده شده اند.

3) ويژگي هاي كه آب را به يك مايع  زندگي بخش تبديل كرده است ، مي تواند آن را به ماده اي كشنده نيز تبديل كند.

4) تنها كم تر از 5/0 درصد ازكل آب موجود در كره ي زمين براي انسان قابل استفاده است.

7- كدام گزينه نادرست است؟

1) برخي از مواد مانند آب به هرسه حالت جامد،مايع وگاردرطبيعت يافت مي شوند.

2) سه چهارم سطح زمين با آب پوشيده شده است.  

 3) به مجموعه رويداد هاي به هم پيوسته اي كه به يك تغيير مي انجامد فرايندگويند.

4) عمده ي منبع انرژي جهت انجام چرخه ي آب در طبيعت از خورشيد تامين مي شود.

8 – نماد شيميايي كدام عنصر زيردرست نيست ؟

1 ) سديم  (NA)          2 ) سرب(Pb)               3 ) نيتروژن(N)                  4 ) كلر(Cl)

9 –در كدام گزينه نماد شيميايي عنصر ، درست نوشته نشده است ؟

1 ) گوگردS             2 )آهن Fe                     3 ) سرب Sr                    4 ) پتاسيم K

10 – فرمول شيميايي ماده اي كه درآن به ترتيب از چپ به راست1 اتم منيزيم ، 2 اتم گوگرد و3 اتم اكسيژن وجود دارد ، كدام است ؟

1 )                2 )                        3 )                    4 )     

11 – كدام معادله شيميايي موازنه نيست ؟

1 )                              2 )

3 )                              4 )

12 – با توجه به شكل سمت راست ، به ترتيب ظرفيت اتمهاي نيتروژن ، اكسيژن و كربن ستاره دار كدام است ؟

 1 ) 3 ،2و4           2 ) 3، 1و2           3 ) 1،  2و3                 4 ) 1، 1و3

13 – دركدام گزينه، واژه هاي داده شده ارتباط نزديكتري با يكديگر دارند ؟

1 ) نماد شيميايي- معادله شيميايي                               2 ) نماد شيميايي- تركيب شيميايي

3 ) فرمول شيميايي-  واكنش شيميايي                            4 ) فرمول شيميايي- تركيب شيميايي

14 – كوچكترين واحد تشكيل دهنده يك عنصر كه مي تواندبه صورت مجزا يا تركيب با عنصرهاي ديگر وجود داشته باشد، چه نام دارد؟

1 ) پروتون                    2 ) اتم                      3 ) الكترون                         4 ) مولكول

15 – كدام يك از مواردزير يك عنصر است؟

1 )                   2 )                     3 )                                 4 )  

16 – به تعداد پيوندهايي كه يك اتم مي تواند تشكيل دهد.................مي گويند.

1 ) پيوند شيميايي           2 ) پيوند كووالانسي          3 ) ظرفيت                           4 ) قطبي